Energie Delen: Samen slimmer omgaan met zonnestroom
De stroom van je zonnepanelen die je niet zelf gebruikt wordt straks minder waard. Tenzij je hem deelt. Dankzij de nieuwe Energiewet kunnen buurtgenoten, sportverenigingen of lokale bedrijven hun lokaal opgewekte energie straks samen gebruiken. Dat biedt kansen voor lagere kosten én een sterker lokaal energiesysteem. Welkom in de wereld van Energie Delen.
Vanaf 2027 stopt de salderingsregeling voor zonnepanelen definitief. Nu krijg je voor de stroom die je teruglevert aan het net ongeveer evenveel terug als je betaalt voor de stroom die je afneemt. Straks is de waarde van teruggeleverde stroom nihil.
Zonnestroom heeft dus alleen waarde als je die zelf kunt gebruiken. Maar wat als je daar niet altijd de mogelijkheid voor hebt? Dan kun je energie ook delen met anderen.
Wat is Energie Delen?
In theorie kunnen twee buren met elkaar stroom delen. Maar in de praktijk is dat nog erg lastig.
Gemakkelijker is het om energie te delen binnen een Energiegemeenschap. Opgewekte stroom wordt dan niet alleen door jezelf gebruikt, maar ook door andere deelnemers. Bijvoorbeeld buurtgenoten, verenigingen of lokale bedrijven. Zo blijft lokaal opgewekte energie zoveel mogelijk in de eigen omgeving.
De nieuwe Energiewet maakt dit mogelijk. Sinds 1 januari 2026 kunnen burgers, bedrijven (met uitzondering van multinationals) en maatschappelijke organisaties samen een Energiegemeenschap (Energy Community) vormen. Binnen zo’n gemeenschap mag de duurzaam opgewekte energie onderling worden gedeeld, zonder dat daarvoor een speciale vergunning nodig is.
Samen beslissen
Iedereen mag lid worden van de Energiegemeenschap. Die wordt meestal georganiseerd als coöperatie. De leden zijn gezamenlijk eigenaar en hebben de zeggenschap. Elk lid heeft één stem.
De leden bepalen samen tegen welke prijs de energie (stroom) wordt gedeeld en wat er met een eventuele winst gebeurt. Die kan bijvoorbeeld worden uitgekeerd aan leden, maar ook worden geïnvesteerd in nieuwe duurzame projecten of maatschappelijke initiatieven.
Waarom is samenwerken belangrijk?
Traditioneel kopen we onze energie bij een energieleverancier zoals Essent, Greenchoice of Eneco. Zo’n leverancier zorgt ervoor dat er altijd energie is als jij daarom vraagt.
Ook een Energiegemeenschap moet vraag en aanbod zoveel mogelijk op elkaar afstemmen. Dat noemen we gelijktijdigheid: de stroom wordt gebruikt op het moment dat deze wordt opgewekt.
Bij huishoudens met zonnepanelen ligt die gelijktijdigheid vaak rond de 30 procent. Binnen een Energiegemeenschap kan dit stijgen naar 50 tot zelfs 70 procent. Dat lukt doordat verschillende gebruikers hun energieverbruik beter op elkaar kunnen afstemmen.
Slim omgaan met vraag en aanbod
Volledige gelijktijdigheid zal moeilijk zijn. Er zullen momenten zijn waarop er meer stroom wordt opgewekt dan gebruikt wordt, of juist andersom. Daarom werkt een Energiegemeenschap samen met een dienstverlener die toegang heeft tot de energiemarkt. Overschotten kunnen worden verkocht en tekorten ingekocht.
Hoe groter en gevarieerder de gemeenschap, hoe gemakkelijker dit wordt. Dus naast huishoudens zijn ook bedrijven en organisaties van grote waarde. En niet alleen zonnepanelen zijn belangrijk in het pakket, maar ook bijvoorbeeld windenergie en energieopslag.
Energiemanagement is daarbij belangrijk: het slim afstemmen van opwek en verbruik. Dat begint thuis met slimme aansturing van apparaten. Vervolgens kan dat worden uitgebreid naar de buurt en uiteindelijk naar de hele regio.
Wat levert Energie Delen op?
Energie delen kan dus voortaan. Maar waarom zou je het doen?
Allereerst krijgen deelnemers meer invloed op hun eigen energievoorziening. In plaats van afhankelijk te zijn van de grillen en de ondoorzichtigheid van de sterk financieel gedreven (internationale) energiemarkt, ontstaat meer lokale zeggenschap en transparantie.
Daarnaast is de verwachting dat energie op termijn dichter bij de kostprijs kan worden aangeboden. Duurzame energie wordt steeds goedkoper en een Energiegemeenschap heeft geen winstoogmerk.
Ook helpt Energie Delen bij het verminderen van netcongestie. Door energie lokaal op te wekken, op te slaan en te gebruiken, ontstaan minder pieken op het elektriciteitsnet. Het netwerk wordt efficiënter benut en de druk op het lokale stroomnet neemt af.
Doe mee
Energie is een basisvoorziening die voor iedereen toegankelijk en betaalbaar moet zijn.
Energie Delen, hoewel nog aan het begin van zijn ontwikkeling, biedt veel kansen voor inwoners, bedrijven en organisaties die samen meer grip willen krijgen op hun energievoorziening.
Wil je weten welke mogelijkheden er in jouw omgeving zijn? Informeer dan bij de energievereniging of energiecoöperatie bij jou in de buurt.
