Een airconditioning als verwarming: de lucht-lucht-warmtepomp

Sinds een jaar of twee worden nieuwbouwhuizen niet meer met gas verwarmd. En ook bestaande huizen zullen de komende 30 jaar van het gas af moeten. Vaak wordt als alternatief voor een warmtepomp gekozen. In dit artikel zullen we ingaan op het gebruik van een airconditioning als warmtepomp.

Wat is een warmtepomp?

Een warmtepomp is eigenlijk net een omgekeerde koelkast. In een koelkast moet het binnenin koud blijven en is het buiten (de achterkant) warm. De compressor van de koelkast pompt daartoe de warmte van binnen naar buiten, zodat het in de koelkast koel blijft. Bij een huis met een warmtepomp is het net andersom. De compressor pompt de warmte van buiten (koud) naar binnen, waar het warm moet blijven. Dit doet een warmtepomp met een zeer hoog rendement. Als de warmtevraag 100 is, dan kan hij gemiddeld driekwart daarvan van buiten halen en het overige kwart uit de meterkast (elektriciteit). Het rendement is dan 400%.

Die warmte van buiten wordt meestal uit de buitenlucht gehaald en dan afgegeven aan het water van de CV. Dit heet een lucht-water-warmtepomp. Soms wordt de warmte uit de bodem gehaald, uit een bron. Dan is er sprake van een water-water-warmtepomp.

Een airconditioner is ook een warmtepomp

Een airconditioning, bedoeld om het in de zomer in huis koel te houden, is ook een warmtepomp, maar daar komt geen water bij te pas. Hij pompt de warmte van de binnenlucht naar buiten (naar de buitenlucht). Zo’n airconditioning wordt daarom ook wel een lucht-lucht-warmtepomp genoemd. Binnen hangt een unit (of meerdere) die koele lucht inblaast, buiten hangt aan de gevel, of staat op een plat dak, een buitenunit met compressor met een grote ventilator, die de warme lucht afvoert.

Verwarmen met een aircondtioning als warmtepomp

De meeste airconditioning-apparaten kunnen ook andersom werken. Dus warmte uit de buitenlucht halen en daar de binnenlucht mee verwarmen. Met datzelfde hoge rendement. Dan verwarm je je huis dus met een lucht-lucht-warmtepomp. Het grote voordeel is dat de aanschafprijs relatief laag is en de installatie eenvoudig. Waar bij andere warmtepompen, die het water van de CV verwarmen, vaak grote aanpassingen aan de CV-installatie gedaan moeten worden om te zorgen dat het huis met lage watertemperaturen verwarmd kan worden, heeft een airconditioning dus helemaal geen CV-systeem nodig.  Wel moet er rekening mee worden gehouden dat de warme lucht in de kamers geblazen wordt. Dat levert altijd enige tocht op en geruis van de ventilatoren die daarvoor nodig zijn. Dat is een nadeel van de lucht-lucht-warmtepomp.

De plaatsing van de buitenunit vraagt de nodige aandacht om overlast van trillingen en geluid van de compressor en de ventilator te voorkomen. Verder is de buitenunit niet fraai, zodat het de moeite loont om er een plaats uit het zicht voor te zoeken. Tijdens gebruik ontstaat er condenswater. In de zomer is dat in de binnenunit, in de winter in de buitenunit. Dat condenswater moet wel goed, en vorstvrij, worden afgevoerd. In de winter kan het daarbij gebeuren dat de warmtepomp af en toe kort moet omschakelen van verwarmen naar koelen, als de buitenunit bevroren raakt en ontdooid moet worden. Dan wordt het binnen dus even kouder.

Andere aandachtpunten

Een lucht-lucht-warmtepomp is geen centrale verwarming. Dus er moet per kamer nagedacht worden over hoe de verwarming geregeld gaat worden. Daarom zijn lucht-lucht-warmtepompen vooral geschikt voor huizen met niet te veel kamers. Er kan dan bijvoorbeeld een unit in de woonkamer/keuken worden geplaatst en een op de slaapkamer. In de badkamer zou dan bijvoorbeeld een elektrisch infraroodpaneel toegepast kunnen worden.

Een ander aandachtspunt is de productie van warmwater. In tegenstelling tot de lucht-water- en de water-water-warmtepomp kan de lucht-lucht-warmtepomp geen warmwater produceren, zodat daarvoor een andere oplossing moet komen. Natuurlijk kan de oude CV-ketel daarvoor in stand worden gehouden, maar dan kan het huis nog niet helemaal van het gas af. Anders is er een elektrische oplossing nodig, bijvoorbeeld een aparte ventilatiewarmtepompboiler. Die is in aanschaf duurder dan een gewone elektrische boiler, maar dat verdient zich in stroomkosten weer terug.

Tot slot

Wil je meer weten over warmtepompen: stel dan je vragen via energieloket@kempenenergie.nl of meld je aan voor één van de OnlineEnergieWorkshop die we samen met de Bibliotheek de Kempen organiseren (zie KempenEnergie Workshops).